Η Ορθοδοξία Διαμέσου των Αιώνων

Διάλεξη

Ορθοδοξία διαμέσου των αιώνων. Ίσως το θέμα αυτό να ηχεί οικείο στα αυτιά μας, όμως τι ξέρουμε πραγματικά για την Ορθοδοξία; Τι σημαίνει και πως προήλθε η χρήση του όρου Ορθοδοξία; Ποιες είναι οι διαφορές της Ορθοδοξίας με τα δόγματα των άλλων εκκλησιών; Ποια είναι η ιστορική διαδρομή της Ορθοδοξίας μέσα στους αιώνες; Θα μπορούσατε να απαντήσετε σε μερικά από αυτά τα ερωτήματα ή και σε ορισμένα πιο απλά, όπως π.χ. γιατί οι ορθόδοξοι ιερείς έχουν μακριά μαλλιά και γένια; Με άλλα λόγια τι ξέρουμε ή τι θα θέλαμε να γνωρίζουμε για την Ορθόδοξη Πίστη και την Ορθόδοξη Εκκλησία; Στην διάλεξη αυτή γίνεται μια προσπάθεια χρονολογικής παρουσίασης και ταξινόμησης των ιστορικών γεγονότων και των θεολογικών ζητημάτων, με σκοπό την κατανόηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της Ορθοδοξίας. Ενδεικτικά ορισμένα από τα θέματα της παρουσίασης είναι:
– Οι ιστορικές εξελίξεις και οι θεολογικές έριδες κατά την υστερορωμαϊκή, πρωτοχριστιανική και βυζαντινή περίοδο.
– Οι Οικουμενικές Σύνοδοι και το δόγμα των Ανατολικών Ορθοδόξων Εκκλησιών.
– Η γέννηση του Μοναχισμού και ο ρόλος του στην ιστορία της Ορθοδοξίας.
– Η σημασία των εικόνων στην Ορθόδοξη παράδοση.
– Ο εκχριστιανισμός των Σλάβων και η διένεξη με την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία.
– Διαφορές Ορθοδόξων, Ρωμαιοκαθολικών και Προτεσταντών.
– Ορθοδοξία και Ισλάμ: Η σχέση του Οικουμενικού Πατριαρχείου με την Οθωμανική Αυτοκρατορία και το σύγχρονο Τουρκικό Κράτος.

 

 

Περιήγηση / Ξενάγηση

Κωνσταντινούπολη
Η Κωνσταντινούπολη παρά το γεγονός ότι έχασε την αρχική της αίγλη ως κέντρο της Ορθοδοξίας παραμένει για πάνω από 1500 χρόνια η έδρα του Οικουμενικού Πατριάρχη. Δυστυχώς σήμερα η διεθνής κοινότητα σπάνια συνειδητοποιεί ότι η Πόλη υπήρξε για σχεδόν 1100 χρόνια αναπόσπαστο τμήμα του Χριστιανικού Κόσμου ενώ η σχέση της με το Ισλάμ μετράει λιγότερα από 600 χρόνια.
Ακόμη και σήμερα και παρά τις πολλές καταστροφές, η Πόλη βρίθει από χριστιανικά μνημεία, με σημαντικότερο τον πρώην Καθεδρικό Ναό της Βασιλεύουσας την Αγία Σοφία. Αναζητώντας λοιπόν κανείς την Βασιλεύουσα θα την συναντήσει στα Βυζαντινά τείχη, στα ερείπια των παλατιών και στις πρώην Βυζαντινές εκκλησίες, πολλές εκ των οποίων έχουν μετατραπεί σε τζαμιά όπως η Μικρή Αγιά Σοφιά ή ο ναός των Αγίων Σέργιου και Βάκχου, το καθολικό της μονής Μυρελαίου, το καθολικό της μονής του Σωτήρος Παντεπόπτου, το καθολικό της μονής της Χώρας, η κομνήνεια εκκλησία του Παντοκράτορος και άλλες πολλές.
Η Έδρα του Οικουμενικού Πατριαρχείου βρίσκεται σήμερα στην συνοικία Φανάρι, στην οποία δεσπόζει το κτήριο της Πατριαρχικής Μεγάλης του Γένους Σχολής, σύμβολο της άνθισης της πολίτικης Ρωμιοσύνης.
Η συνάντηση με τον Οικουμενικό Πατριάρχη είναι αναμφίβολα η σημαντικότερη εμπειρία ενός ταξιδιού γνωριμίας με την Ορθοδοξία. Τέλος ένας ενδεδειγμένος τρόπος ολοκλήρωσης της περιήγησής μας στην Κωνσταντινούπολη είναι η επίσκεψη στην Θεολογική Σχολή της Χάλκης, όπου η ελπίδα της επαναλειτουργίας της παραμένει άσβεστη για δεκαετίες ολόκληρες…

Θεσσαλονίκη
Η Θεσσαλονίκη είναι επίσης μια πόλη η οποία είναι γνωστή για τα Υστερορωμαϊκά, τα Πρωτοχριστιανικά και τα Βυζαντινά μνημεία της. Η Ροτόντα, η Αψίδα και το παλάτι του Γαλέριου, η Ρωμαϊκή Αγορά θυμίζουν την εποχή της Τετραρχίας και των διωγμών των χριστιανών. Στην Θεσσαλονίκη μπορεί κανείς να παρακολουθήσει όλη την εξέλιξη της Βυζαντινής αρχιτεκτονικής από τις Παλαιοχριστιανικές βασιλικές του Αγίου Δημητρίου και της Αχειροποιήτου ή το εκκλησάκι της Μονής Λατόμου στην Πάνω πόλη (‘Οσιος Δαυίδ) με το περίφημο ψηφιδωτό που συμβολίζει το μεγαλείο του Θεού, μέχρι τις Βυζαντινές εκκλησίες του 14ου αιώνα όπως ο ναός των Δώδεκα Αποστόλων, ο ναός της Αγίας Αικατερίνης και ο ναός του Αγίου Νικολάου του Ορφανού με τις υπέροχες τοιχογραφίες και τα ψηφιδωτά της Παλαιολόγειας Τέχνης. Παρά την καταστροφή από την πυρκαγιά του 1917 η οποία απανθράκωσε μεγάλο τμήμα της παλιάς πόλης υπάρχουν πολλά κτήρια τα οποία θυμίζουν το Βυζαντινό και το Οθωμανικό παρελθόν της Θεσσαλονίκης όταν οι Έλληνες, οι Εβραίοι και οι Τούρκοι ζούσαν μαζί, συνήθως αρμονικά, στην ίδια πόλη.

Άγιο Όρος / Μετέωρα
Ο Μοναχισμός είναι αναπόσπαστο τμήμα της Ορθοδοξίας. Για το λόγο αυτό η γνωριμία με δύο κέντρα του Μοναχισμού στην Ελλάδα, το Άγιο Όρος και τις Μονές των Μετεώρων, είναι ίσως από τα βασικότερες εμπειρίες για όποιον επιθυμεί να κατανοήσει το βαθύτερο μήνυμα της Ορθοδοξίας το οποίο αποσκοπεί στην ένωση του ανθρώπου με τον Θεό. Ο διάπλους των ακτών του Αγίου Όρους με θέα τα εντυπωσιακά μεσαιωνικά κτηριακά συγκροτήματα των Μονών του Αγίου Όρους είναι εμπειρία ζωής για τους άνδρες επισκέπτες αλλά και για τις γυναίκες, οι οποίες από τον 10ο αιώνα και μετά (ίδρυσή των πρώτων μονών στο Άγιο Όρος) δεν επιτρέπεται να επισκεφθούν την περιοχή. Επίσης οι έξι εναπομείνασες μονές των Μετεώρων, σκαρφαλωμένες στους ομώνυμους βράχους, είναι μνημεία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς με υπέροχες τοιχογραφίες, εικόνες, ιερά σκεύη, χειρόγραφα και άμφια απαράμιλλης ομορφιάς.